[[{"content_id":635232,"content_number":0,"portal_id":72,"lang_id":"fa","content_title":"نیمه شعبان","content_rtitr":"","content_short_title":null,"content_summary":"جشن نیمه شعبان","content_summary_fill":1,"content_body":"جشن نیمه شعبان\r\n\r\nنیمه شعبان سالروز تولد حضرت مهدی(عج)، امام دوازدهم شیعیان است که در دوران غیبت به سر می‌برد. در برخی روایات، شب نیمه شعبان پس از شب قدر برترین شب‌ها دانسته شده است. گروهی از شیعیان در این شب به شب زنده‌داری و اعمال مذهبی مشغول می‌شوند. برخی از اهل‌سنت و طریقت‌های تصوف نیز به فضیلت این شب معتقدند.\r\n\r\nجشن نیمه شعبان از جشن‌های بزرگ شیعیان است که به مناسبت میلاد امام مهدی(عج) برگزار می‌شود. در ایران، مسجد جمکران و در عراق، کربلا محل تجمع شیعیان در نیمه شعبان است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ش روز نیمه شعبان در تقویم ایران تعطیل رسمی اعلام شده است.\r\n\r\nجایگاه و اهمیت\r\n\r\nنیمه شعبان از مناسبت‌های مهم شیعیان که براساس گزارش‌های تاریخی و طبق دیدگاه مشهور شیعه، امام مهدی(عج) در ۱۵ شعبان[۱] سال ۲۵۵[۲] یا ۲۵۶ق[۳] به دنیا آمده است. امام مهدی(عج)، دوازدهمین امام شیعیان و به اعتقاد آنان مهدی موعود است.[نیازمند منبع] گروهی از شیعیان به همین مناسبت این شب را جشن می‌گیرند.\r\n\r\nهمچنین شب نیمه شعبان از شب‌های بافضلیت شناخته می‌شود و در روایات به انجام اعمال عبادی خاصی در آن توصیه شده است.[۴]\r\n\r\nجشن میلاد امام مهدی(عج)\r\n\r\n\r\n\r\nمراسم احیا و جشن نیمه شعبان در مسجد جمکران\r\n\r\nگروهی از شیعیان به‌مناسبت سالروز میلاد امام مهدی(ع) اقدام به برگزاری جشن، چراغانی، مولودی‌خوانی، قربانی و توزیع غذا می‌کنند. در ایران برگزاری این جشن‌ها در دوره جمهوری اسلامی پررنگ‌تر شده است و روز نیمه شعبان در این کشور تعطیل رسمی و روز جهانی مستضعفان نامیده شده است.[۵] بزرگترین جشن‌ها در ایران در مسجد جمکران در قم برگزار می‌شود.[۶] پیش از انقلاب اسلامی ایران در ۱۳۵۷ش نیز مسجد صدریه تهران از مکان‌های برپایی جشن‌های نیمه شعبان بود.[۷]\r\n\r\nدر عراق نیز شیعیان ضمن برگزاری جشن نیمه شعبان، به زیارت امام حسین(ع) می‌روند. پیاده‌روی به سمت کربلا در ایام نیمه شعبان مرسوم است. جشن‌های نیمه شعبان توسط شیعیان در کشورهای بحرین، یمن، مصر، لبنان، سوریه و هند نیز برگزار می‌شود.[۸]\r\n\r\nفضیلت شب نیمه شعبان\r\n\r\nدر روایتی از امام صادق(ع) شب نیمه شعبان برترین شب‌ها پس از شب قدر معرفی شده است.[۹] روایات نقل‌شده از پیامبر اکرم(ص) و امامان شیعه بر اهمیت شب‌زنده‌داری و عبادت در شب نیمه شعبان تأکید دارد؛ از جمله در روایتی آمده است: جبرئیل در شب نیمه شعبان پیامبر(ص) را از خواب بیدار کرد و به برپایی نماز، قرائت قرآن، دعا و استغفار در این شب سفارش نمود.[۱۰] در روایتی دیگر، یکی از همسران پیامبر(ص) از عبادت خاص و سجده‌های طولانی پیامبر در شب نیمه شعبان خبر داده است.[۱۱] در احادیثی از امام علی(ع) و امام صادق(ع) نیز بر عبادت و انجام اعمال خاص شب نیمه شعبان سفارش شده است.[۱۲]\r\n\r\nبنا بر روایات بخشی از فضیلت‌های شب نیمه شعبان عبارتند از:\r\n\r\n\r\n\tگشایش درهای خشنودی، بخشش، روزی و نیکی؛[۱۳]\r\n\tتقسیم روزی و ثبت‌شدن زمان مرگ انسان؛[۱۴]\r\n\tبخشیدن همه انسان‌ها غیر از مشرک، قمارباز، قطع رحم‌کرده، شراب خوار و فردی که بر انجام گناه اصرار می‌ورزد.[۱۵]\r\n\r\n\r\nاسامی دیگر\r\n\r\n\r\n\tشب برات: نیمه شعبان در فرهنگ و ادب فارسی، شب برات نامیده شده است. از آنجا که در شب نیمه شعبان خدا، برات[یادداشت ۱] آزادی از جهنم را به بندگان خود می‌بخشد به این شب، شب برات گفته می‌شود.[۱۶] گاهی از شب نیمه شعبان به لیلة الصَکّ نیز یاد می‌شود. صک معرّب چک فارسی و مترادف برات است.[۱۷] و در ترکیه به آن برات کاندیلی گفته می‌شود.\r\n\r\n\r\nابوریحان بیرونی (۳۶۲- پس از ۴۴۰ق) در کتاب «التفهیم» دربارهٔ شب برات آورده است:\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\r\n\t\t«... و شب پانزدهم از ماه شعبان، بزرگوار است و او را شب برات خوانند و همی پندارم، این از قبیل آن است که هر که‌ اندرو عبادت کند و نیکی به جای آورد، بیزاری یابد از دوزخ».[۱۸]\r\n\t\r\n\t\r\n\r\n\r\nمحمد غیاث‌الدین رامپوری شاعر مشهور هندوستان در قرن ۱۳ق نیز در غیاث‌اللغات -یکی از فرهنگ‌های فارسی- شب پانزدهم شعبان را شب برات توصیف کرده است که در آن فرشتگان به فرمان خدا روزی انسان را تقسیم می‌کنند.[۱۹]\r\n\r\nمیرزا سید مهدی قدسی مشهور به سید الواعظین:\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tای امام زمان و مظهر ذات\r\n\t\t\t \r\n\t\t\tمر خدا را جمال تو مرآت\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tشب میلاد توست آن شب قدر\r\n\t\t\t \r\n\t\t\tکه خدا نام آن گذاشت برات\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tتو مگر خضر راه ما باشی\r\n\t\t\t \r\n\t\t\tورنه ره گم کنیم در ظلمات [۲۰]\r\n\t\t\r\n\t\r\n\r\n\r\n\r\n\tشب رهایی: در آسیای جنوبی به شب نیمه شعبان، شب رهایی گفته می‌شود.[۲۱]\r\n\r\n\r\nهمچنین لیلة المبارکه و لیلة الرحمه از دیگر اسامی این شب است.[نیازمند منبع]\r\n\r\nدیدگاه اهل‌سنت\r\n\r\nاهل‌سنت به‌ویژه طریقت‌های تصوف آنها به فضیلت نیمه شعبان معتقدند و به شب‌زنده‌داری و انجام امور عبادی نظیر خواندن قرآن، برپایی نمازهای مستحبی، دعا و روزه‌داری در نیمه شعبان اهتمام می‌ورزند. این شب نزد آنان به شب برات معروف است.[۲۲] خواندن صد رکعت نماز یا همان صلوة الخیر که در آن هزار بار سوره توحید خوانده می‌شود از جمله اعمال عبادی مشترک میان شیعه و اهل‌سنت است.[۲۳] مراسم شب برات در برخی از مناطق اسلامی مانند شبه قاره هند با زیارت قبور، توزیع غذا و صدقه میان نیازمندان همراه است.[۲۴]\r\n\r\nهرچند ابن‌تیمیه، نظریه‌پرداز سلفیه، اجتماع مسلمانان در مسجد برای احیا و خواندن نماز صد رکعتی این شب را بدعت دانسته است.[۲۵] و برخی دیگر از وهابیان در قرن چهاردهم و پانزدهم هجری به پیروی از او، شب‌زنده‌داری و برگزاری مراسم شب برات را بدعت می‌دانند.[۲۶][۲۷] [۲۸] اما روایات متعددی از پیامبر(ص) و صحابه دربارهٔ اهمیت عبادت در این شب و مشخص شدن روزی و مقدرات انسان در آن وجود دارد.[۲۹]\r\n\r\nاعمال نیمه شعبان\r\n\r\n\r\n\t\r\n\t\t\r\n\t\t\t \r\n\t\t\tاعمال شب و روز نیمه شعبان\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tشب نیمه شعبان\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tغسل کردن که باعث تخفیف گناهان می‌شود.\r\n\t\t\t\tاحیاء این شب به نماز، دعا و استغفار.\r\n\t\t\t\tخواندن دعای کمیل.\r\n\t\t\t\tزیارت امام حسین(ع) که باعث بخشش گناهان می‌شود. بر اساس برخی از روایات، روح ۱۲۴ هزار پیامبر ایشان را در این شب زیارت می‌کنند. در شرایطی که امکان زیارت نیست به مکان بلندی رفته و به سمت راست و چپ نگاه کند سپس سر را به سمت آسمان بلند نموده و امام حسین را با این کلمات زیارت کند\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tاَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَبا عَبْدِالله، اَلسَّلامُ عَلَیْکَ وَ رَحْمَةُالله وَ بَرَکاتُهُ.\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tخواندن دعای زیر که در حکم زیارت امام زمان(عج) است:\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\tاَللّهُمَّ بِحَقِّ لَیْلَتِنا (هذِهِ) وَ مَوْلُودِها وَ حُجَّتِکَ وَ مَوْعُودِهَا الَّتی قَرَنْتَ اِلی فَضْلِها فَضْلاً فَتَمَّتْ کَلِمَتُکَ صِدْقاً وَ عَدْلاً لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِکَ وَلا مُعَقِّبَ لاِیاتِکَ نُورُکَ الْمُتَاَلِّقُ وَ ضِیاَّؤُکَ الْمُشْرِقُ وَ الْعَلَمُ النُّورُ فی طَخْیاءِ الدَّیْجُورِ الْغائِبُ الْمَسْتُورُ جَلَّ مَوْلِدُهُ وَ کَرُمَ مَحْتِدُهُ وَالْمَلائِکَةُ شُهَّدُهُ وَالله ناصِرُهُ وَ مُؤَیِّدُهُ اِذا آنَ میعادُهُ وَالْمَلائِکَةُ اَمْدادُهُ سَیْفُ الله الَّذی لا یَنْبوُ وَ نُورُهُ الَّذی لا یَخْبوُ وَ ذوُالْحِلْمِ الَّذی لا یَصْبوُا مَدارُ الَّدهْرِ وَ نَوامیسُ الْعَصْرِ وَ وُلاةُ الاْمْرِ وَالْمُنَزَّلُ عَلَیْهِمْ ما یَتَنَزَّلُ فی لَیْلَةِ الْقَدْرِ وَ اَصْحابُ الْحَشْرِ وَالنَّشْرِ تَراجِمَةُ وَحْیِهِ وَ وُلاةُ اَمْرِهِ وَ نَهْیِهِ اَللّهُمَّ فَصَلِّ عَلی خاتِمِهْم وَ قآئِمِهِمُ الْمَسْتُورِ عَنْ عَوالِمِهِمْ اَللّهُمَّ وَ اَدْرِکَ بِنا أیّامَهُ وَظُهُورَهُ وَقِیامَهُ وَاجْعَلْنا مِنْ اَنْصارِهِ وَاقْرِنْ ثارَنا بِثارِهِ وَاکْتُبْنا فی اَعْوانِهِ وَ خُلَصائِهِ وَ اَحْیِنا فی دَوْلَتِهِ ناعِمینَ وَ بِصُحْبَتِهِ غانِمینَ وَ بِحَقِّهِ قآئِمینَ وَ مِنَ السُّوءِ سالِمینَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ وَالْحَمْدُ لِله رَبِّ الْعالَمینَ وَ صَلَواتُهُ عَلی سَیِّدِنا مُحَمَّدٍ خاتَمِ النَّبِیّینَ وَ الْمُرْسَلینَ وَ عَلی اَهْلِ بَیْتِهِ الصّادِقینَ وَ عِتْرَتِهَ النّاطِقینَ وَالْعَنْ جَمیعَ الظّالِمینَ واحْکُمْ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ یا اَحْکَمَ الْحاکِمینَ النّاطِقینَ وَالْعَنْ جَمیعَ الظّالِمینَ واحْکُمْ بَیْنَنا وَ بَیْنَهُمْ یا اَحْکَمَ الْحاکِمینَ.\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tصلوات هر روز که در وقت زوال به خواندن آن سفارش شده است.\r\n\t\t\t\tخواندن دعای زیر که پیامبر(ص) در شب نیمه شعبان می‌خواندند:\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\tاَللّهُمَّ اقْسِمْ لَنا مِنْ خَشْیَتِکَ ما یَحُولُ بَیْنَنا وَ بَیْنَ مَعْصِیَتِکَ وَ مِنْ طاعَتِکَ ما تُبَلِّغُنا بِهِ رِضْوانَکَ وَ مِنَ الْیَقینِ ما یَهُونُ عَلَیْنا بِهِ مُصیباتُ الدُّنْیا اَللّهُمَّ اَمْتِعْنا بِاَسْماعِنا وَ اَبْصارِنا وَ قُوَّتِنا ما اَحْیَیْتَنا وَاجْعَلْهُ الْوارِثَ مِنّا وَاجْعَلْ ثارَنا عَلی مَنْ ظَلَمَنا وَانْصُرنا عَلی مَنْ عادانا وَلا تَجْعَلْ مُصیبَتَنا فی دینِنا وَلا تَجْعَلِ الدُّنْیا اَکْبَرَ هَمِّنا وَلا مَبْلَغَ عِلْمِنا وَلا تُسَلِّطْ عَلَیْنا مَنْ لا یَرْحَمُنا بِرَحْمَتِکَ یا اَرْحَمَ الرّاحِمینَ.\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tخواندن ده‌ رکعت‌ نماز بعد از نیمۀ شب‌، در هر رکعت‌ فاتحةُ الکتاب‌ یکبار و سورۀ توحید ده‌ بار، و سپس‌ به‌ سجده‌ رود و بگوید:\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\tاللَهُمَّ لَکَ سَجَدَ سَوَادِی‌ وَ خَیَالِی‌ وَ بَیَاضِی‌، یَا عَظِیمَ کُلِّ عَظِیمٍ اغْفِرْ لِی‌ ذَنْبِیَ الْعَظِیمَ، فَإنَّهُ لَا یَغْفِرُهُ غَیْرُکَ. «بار پروردگارا! سجده‌ کرد برای‌ تو سیاهی من‌ و خیال‌ من‌ و سفیدی من‌،( تمام‌ مراتب‌ و درجات‌ وجود من‌، از طبع‌ و بدن‌، و از خیال‌ و مثال‌، و از نفس‌ و حقیقت‌ من‌ )ای بزرگ‌ هر بزرگی! بیامرز بر من‌ گناه‌ مرا که‌ بزرگ‌ است‌، چون‌ نمی‌آمرزد آن‌را غیر از تو.» رسول‌ خدا فرمود: کسی که‌ این‌ عمل‌ را بجای آرد هفتاد و دو هزار گناه‌ از دیوان‌ گناهانش‌ محو می‌شود، و به‌ اندازۀ آن‌ در دیوان‌ طاعاتش‌ نوشته‌ می‌شود، و از پدر و مادرش‌ هفتاد هزار گناه‌ خدا می‌آمرزد.\r\n\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tذکرهای "سُبْحانَ الله"، "الْحَمْدُلِلهِ"، "اللهُ اَکْبَرُ" وَ "لا اِلهَ اِلا الله" صد مرتبه گفته شود.\r\n\t\t\t\tخواندن نماز جعفر طیار .\r\n\t\t\t\tخواندن چهار رکعت نماز، در هر رکعت حمد و توحید صد مرتبه پس از نماز دعای زیر خوانده شود:\r\n\t\t\t\r\n\r\n\t\t\tاَللّهُمَّ اِنّی اِلَیْکَ فَقیرٌ وَمِنْ عَذاِبکَ خائِفٌ مُسْتَجیرٌ اَللّهُمَّ لا تُبَدِّلْ اِسْمی وَلا تُغَیِّرْ جِسْمی وَلاتَجْهَدْ بَلاَئی وَلا تُشْمِتْ بی اَعْدائی اَعُوذُ بِعَفْوِکَ مِنْ عِقابِکَ وَ اَعُوذُ بِرَحْمَتِکَ مِنْ عَذابِکَ وَ اَعُوذُ بِرِضاکَ مِنْ سَخَطِکَ وَ اَعُوذُبِکَ مِنْکَ جَلَّ ثَناؤُکَ اَنْتَ کَما اَثْنَیْتَ عَلی نَفْسِکَ وَ فَوْقَ ما یَقُولُ الْقآئِلُونَ.\r\n\t\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\r\n\t\t\tروز نیمه شعبان\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\r\n\t\t\t\tزیارت امام زمان که در هر زمان و مکان نیز استحباب دارد.\r\n\t\t\t\tدعا برای تعجیل امام زمان(ع).","content_html":"

جشن نیمه شعبان<\/p>\n\n

نیمه شعبان<\/b> سالروز تولد حضرت مهدی(عج)<\/a>، امام دوازدهم شیعیان است که در دوران غیبت<\/a> به سر می‌برد. در برخی روایات<\/a>، شب نیمه شعبان پس از شب قدر<\/a> برترین شب‌ها دانسته شده است. گروهی از شیعیان<\/a> در این شب به شب زنده‌داری<\/a> و اعمال مذهبی مشغول می‌شوند. برخی از اهل‌سنت<\/a> و طریقت‌های تصوف<\/a> نیز به فضیلت این شب معتقدند.<\/p>\n\n

جشن نیمه شعبان از جشن‌های بزرگ شیعیان است که به مناسبت میلاد امام مهدی(عج)<\/a> برگزار می‌شود. در ایران<\/a>، مسجد جمکران<\/a> و در عراق<\/a>، کربلا<\/a> محل تجمع شیعیان در نیمه شعبان است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ش<\/a> روز نیمه شعبان در تقویم ایران تعطیل رسمی اعلام شده است.<\/p>\n\n

جایگاه و اهمیت<\/h2>\n\n

نیمه شعبان از مناسبت‌های مهم شیعیان که براساس گزارش‌های تاریخی و طبق دیدگاه مشهور شیعه<\/a>، امام مهدی(عج)<\/a> در ۱۵ شعبان<\/a>[۱]<\/a><\/sup> سال ۲۵۵<\/a>[۲]<\/a><\/sup> یا ۲۵۶ق<\/a>[۳]<\/a><\/sup> به دنیا آمده است. امام مهدی(عج)، دوازدهمین امام شیعیان و به اعتقاد آنان مهدی موعود<\/a> است.[نیازمند منبع<\/a><\/i>]<\/sup> گروهی از شیعیان به همین مناسبت این شب را جشن می‌گیرند.<\/p>\n\n

همچنین شب نیمه شعبان از شب‌های بافضلیت شناخته می‌شود و در روایات به انجام اعمال عبادی خاصی در آن توصیه شده است.[۴]<\/a><\/sup><\/p>\n\n

جشن میلاد امام مهدی(عج)<\/h2>\n\n

\"\"<\/a><\/p>\n\n

مراسم احیا<\/a> و جشن نیمه شعبان در مسجد جمکران<\/a><\/p>\n\n

گروهی از شیعیان به‌مناسبت سالروز میلاد امام مهدی(ع) اقدام به برگزاری جشن، چراغانی، مولودی‌خوانی، قربانی و توزیع غذا می‌کنند. در ایران<\/a> برگزاری این جشن‌ها در دوره جمهوری اسلامی<\/a> پررنگ‌تر شده است و روز نیمه شعبان در این کشور تعطیل رسمی و روز جهانی مستضعفان نامیده شده است.[۵]<\/a><\/sup> بزرگترین جشن‌ها در ایران در مسجد جمکران<\/a> در قم<\/a> برگزار می‌شود.[۶]<\/a><\/sup> پیش از انقلاب اسلامی ایران<\/a> در ۱۳۵۷ش نیز مسجد صدریه تهران از مکان‌های برپایی جشن‌های نیمه شعبان بود.[۷]<\/a><\/sup><\/p>\n\n

در عراق<\/a> نیز شیعیان ضمن برگزاری جشن نیمه شعبان، به زیارت امام حسین(ع)<\/a> می‌روند. پیاده‌روی به سمت کربلا<\/a> در ایام نیمه شعبان مرسوم است. جشن‌های نیمه شعبان توسط شیعیان در کشورهای بحرین<\/a>، یمن<\/a>، مصر<\/a>، لبنان<\/a>، سوریه<\/a> و هند<\/a> نیز برگزار می‌شود.[۸]<\/a><\/sup><\/p>\n\n

فضیلت شب نیمه شعبان<\/h2>\n\n

در روایتی از امام صادق(ع)<\/a> شب نیمه شعبان برترین شب‌ها پس از شب قدر<\/a> معرفی شده است.[۹]<\/a><\/sup> روایات نقل‌شده از پیامبر اکرم(ص)<\/a> و امامان شیعه<\/a> بر اهمیت شب‌زنده‌داری<\/a> و عبادت<\/a> در شب نیمه شعبان تأکید دارد؛ از جمله در روایتی آمده است: جبرئیل<\/a> در شب نیمه شعبان پیامبر(ص) را از خواب بیدار کرد و به برپایی نماز<\/a>، قرائت قرآن<\/a>، دعا<\/a> و استغفار<\/a> در این شب سفارش نمود.[۱۰]<\/a><\/sup> در روایتی دیگر، یکی از همسران پیامبر(ص)<\/a> از عبادت خاص و سجده‌های طولانی پیامبر در شب نیمه شعبان خبر داده است.[۱۱]<\/a><\/sup> در احادیثی از امام علی(ع)<\/a> و امام صادق(ع)<\/a> نیز بر عبادت و انجام اعمال خاص شب نیمه شعبان سفارش شده است.[۱۲]<\/a><\/sup><\/p>\n\n

بنا بر روایات بخشی از فضیلت‌های شب نیمه شعبان عبارتند از:<\/p>\n\n